Bàn thờ lập xong rồi, sắm đủ đồ rồi. Còn chuyện ngày thường: sáng mở cửa thì làm gì, mùng 1 với ngày rằm có phải khác không, thắp mấy nén nhang mới đúng.
Tra trên mạng thì mỗi trang nói một kiểu. Có trang bảo thắp 5 cây, trang bảo 3 nén, trang khác lại vẽ ra cả hình chữ thập.
Nói trước cho nhẹ: mấy con số đó không có bản nào là luật. Mỗi nơi quen một kiểu, và nhà nào làm theo kiểu nhà đó đều được.
Ngày thường làm gì
Sáng mở cửa, ba việc nhỏ:
- Thay nước trong kỷ chén. Đừng để cạn hay đóng cặn.
- Thắp nhang.
- Lau qua mặt tủ cho hết bụi.
Vậy thôi. Ngày thường không cần mâm cỗ gì hết.
Hoa thì thay khi héo, trái cây thay khi bắt đầu hư. Để hoa khô quắt hay trái cây mốc trên bàn thờ mới là chuyện nên tránh — bày cho có mà không ngó tới thì thà đừng bày.
Thắp mấy nén nhang
Hỏi mười người ra mười câu trả lời. Kiểu hay gặp nhất:
- Ngày thường: một nén.
- Mùng 1, ngày rằm, ngày vía: ba nén.
Có nhà thắp ba nén mỗi ngày, có nhà ngày lễ thắp năm. Đều là số lẻ, và đều có nhà làm.
Cái đáng để ý không phải con số, mà là chỗ cắm nhang có gọn không và có ai ở đó lúc nhang cháy không. Bàn Thần Tài đặt sát đất, cạnh vách, nhiều tiệm để sát hàng hoá — cháy nhang là chuyện có thật. Nhang khoanh càng phải để trên đĩa đàng hoàng.
Mùng 1 và ngày rằm
Hai ngày này nhiều nhà làm kỹ hơn chút:
- Hoa tươi mới.
- Đĩa trái cây mới.
- Có nhà thêm bánh, chè, xôi.
- Lau dọn kỹ hơn ngày thường.
Không cần mâm mặn. Bàn Thần Tài ngày thường vốn nhẹ, mâm lớn để dành ngày vía mùng 10 tháng Giêng — chuyện đó chúng tôi kể riêng.
Cà phê, thuốc lá cho Ông Địa
Nhiều tiệm trong Nam để thêm ly cà phê đá, có nơi để điếu thuốc. Chuyện này xuất phát từ quan niệm dân gian rằng Ông Địa tính tình xuề xoà, gần gũi, thích mấy thứ đời thường.
Thích thì để, không để cũng chẳng sao. Ông Địa vốn gần gũi, dân trong Nam quý theo kiểu đó, chứ không phải phép tắc gì.
Khấn thế nào
Ngày thường không cần bài khấn nào cả. Thắp nhang rồi khấn vài câu bằng lời của mình: xưng tên, xưng chỗ ở hay chỗ buôn bán, thưa hôm nay ngày gì, mong việc làm ăn được thuận.
Mùng 1 và ngày rằm, nhà nào muốn khấn theo bài thì dùng đúng bản đã có trong bài Cúng đầu năm: vía Thần Tài mùng 10 và rằm tháng Giêng — bản lưu hành rộng theo sách văn khấn cổ truyền. Mỗi sách chép hơi khác đôi chữ, dùng bản nào quen cũng được.
Khấn xong đợi nhang cháy gần hết rồi hạ lễ, chia cho người trong nhà trong tiệm.
Ba hũ gạo – muối – nước
Ba hũ này để nguyên cả năm, không phải thay hằng ngày. Nhiều nhà tới đêm giao thừa mới đổ ra, rửa hũ rồi cho gạo muối nước mới vào.
Trong năm chỉ cần lau bên ngoài hũ cho sạch bụi.
Nghỉ Tết, đóng cửa mấy ngày thì sao
Câu này ít thấy ai viết mà lại hay gặp nhất.
Đóng cửa đi chơi vài ngày thì không ai thắp nhang, hoa sẽ héo và nước sẽ cạn.
Trước khi đi, dọn cho gọn: bỏ trái cây dễ hư, thay nước đầy, tắt hết đèn dầu và nhang cho an toàn. Nhiều nhà đóng cửa cả tuần lễ Tết, về thì lau dọn, thay nước, thắp nhang lại như thường.
Chăm đều hơn là làm to
Bàn thờ chăm tốt không phải bàn thờ có mâm to, mà là bàn thờ ngày nào cũng có người ngó tới: nước trong, hoa còn tươi, mặt tủ không bụi.
Làm được bấy nhiêu, mỗi sáng vài phút, là đủ.
Bài viết bởi Nhà Quang Vinh